{"id":599,"date":"2006-03-30T10:28:00","date_gmt":"2006-03-30T07:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/?p=599"},"modified":"2026-09-05T16:29:56","modified_gmt":"2026-09-05T13:29:56","slug":"599","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/2006\/03\/30\/599\/","title":{"rendered":"G\u00fcroymak (Nor\u015fin) Tarihi"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6nceleri <strong>\u00c7ukur<\/strong> ad\u0131 verilen ve daha sonra <strong>Nor\u015fin<\/strong> ad\u0131n\u0131 alan bir yerle\u015fim merkezinin bulundu\u011fu, bilahare b\u00fcy\u00fcyerek <strong>G\u00fcroymak \u0130l\u00e7esi&#8217;ne<\/strong> d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bilinmektedir. B\u00f6lgenin genel tarihinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, il\u00e7enin bulundu\u011fu topraklar; Hititler, Urartular, Persler, Makedonya Krall\u0131\u011f\u0131, Selefke Krall\u0131\u011f\u0131, Nesati Devleti, Roma \u0130mparatorlu\u011fu, Mervaniler, Dilma\u00e7o\u011flu Beyli\u011fi, S\u00f6kmeniler Beyli\u011fi, \u015eerefhanlar, Osmanl\u0131lar ve Ruslar\u0131n h\u00e2kimiyetinde kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcroymak \u0130l\u00e7esi, <strong>04.07.1987 tarih ve 19507 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete&#8217;de yay\u0131mlanan, 19.06.1987 tarih ve 3392 say\u0131l\u0131 Kanun<\/strong> ile resmiyet kazanm\u0131\u015f; ilk \u0130l\u00e7e Kaymakam\u0131n\u0131n <strong>14.10.1988 tarihinde<\/strong> g\u00f6reve ba\u015flamas\u0131yla il\u00e7e stat\u00fcs\u00fcne kavu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<h3>G\u00fcroymak (Nor\u015fin) Kalender Baba K\u00fcmbeti<\/h3>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/xn--groymak-n2a.net\/uploads\/sayfalar\/kumbet2.png\" alt=\"G\u00fcroymak (Nor\u015fin) Kalender Baba K\u00fcmbeti\" \/><\/p>\n<p><strong>G\u00fcroymak (Nor\u015fin) Kalender Baba K\u00fcmbeti<\/strong>, Bitlis\u2013Mu\u015f yolu \u00fczerindeki G\u00fcroymak (Nor\u015fin) il\u00e7esinde bulunan Sel\u00e7uklu mezarl\u0131\u011f\u0131nda yer almaktad\u0131r. Ayn\u0131 mezarl\u0131k i\u00e7erisinde bulunan iki k\u00fcmbetten, kitabeli ve b\u00fcy\u00fck olan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn Sel\u00e7uklu k\u00fcmbetlerinde oldu\u011fu gibi iki katl\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Eserin ikinci kat\u0131na, iki tarafl\u0131 on bir basamakl\u0131 merdivenle \u00e7\u0131k\u0131lmaktad\u0131r. Bir basamak y\u00fcksekli\u011findeki e\u015fikten ge\u00e7ildikten sonra bir kap\u0131 ile mek\u00e2na girilmektedir.<\/p>\n<p>G\u00fcroymak&#8217;a (Nor\u015fin) 10 km mesafedeki <strong>A\u015fa\u011f\u0131 Kolba\u015f\u0131 k\u00f6y\u00fcn\u00fcn<\/strong> g\u00fcney y\u00f6n\u00fcnde, geni\u015f bir alana yay\u0131lan K\u0131rm\u0131z\u0131 \u015eehitlik Mezarl\u0131\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r. Buradaki 13. ve 14. y\u00fczy\u0131llara ait mezarlar\u0131n \u00e7o\u011fu iki \u015fahideli ve sandukal\u0131d\u0131r. Sivri kemerli ni\u015fler, kandil, han\u00e7er ve k\u0131l\u0131\u00e7 motiflerinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u015fahidelerde kitabeler, kaz\u0131ma y\u00f6ntemiyle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e7e merkezinde bulunan k\u00fcmbet ve Sel\u00e7uklu mezarl\u0131\u011f\u0131ndan, daha \u00f6nce ovada 11. ve 12. y\u00fczy\u0131llarda bir yerle\u015fim bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131 Kolba\u015f\u0131, Ku\u015fta\u015f\u0131 ve Budakl\u0131 k\u00f6ylerinde de Sel\u00e7uklu d\u00f6nemine ait mezarlara rastlan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>Nemrut Da\u011f\u0131 ve Krater G\u00f6l\u00fc<\/h3>\n<p>\u0130l\u00e7e merkezinin g\u00fcneydo\u011fusunda yer alan <strong>Nemrut Da\u011f\u0131 ve Krater G\u00f6l\u00fc<\/strong>, volkanik patlamalar sonucunda Van G\u00f6l\u00fc&#8217;n\u00fcn olu\u015fumuna da zemin haz\u0131rlayan \u00f6nemli do\u011fal olu\u015fumlardan biridir.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e7e merkezine yakla\u015f\u0131k bir saat mesafede bulunan krater g\u00f6l\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda <strong>Oduncular (Buriyan) k\u00f6y\u00fc<\/strong> g\u00f6le \u00e7ok yak\u0131n bir konumda bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca <strong>Ye\u015fil G\u00f6l<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lan bir s\u0131cak su g\u00f6l\u00fc de bulunmaktad\u0131r. Yer yer s\u0131cak buhar (gayzer) f\u0131\u015fk\u0131ran krater bacalar\u0131 mevcuttur. G\u00f6l \u00e7evresinde \u00e7e\u015fitli a\u011fa\u00e7lardan olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck koruluklar, Nemrut&#8217;un zirvesini daha g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme kavu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/xn--groymak-n2a.net\/uploads\/sayfalar\/nemrutkrater.png\" alt=\"Nemrut Krater G\u00f6l\u00fc\" \/><\/p>\n<p>Bitlis ili, G\u00fcroymak ve Tatvan il\u00e7eleri s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde yer alan volkanik da\u011f\u0131n kolay \u00e7\u0131k\u0131labilen yama\u00e7lar\u0131 yayvan bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahiptir. Y\u00fcksek kesimleri ise kesik koni bi\u00e7imindedir.<\/p>\n<p>Do\u011fu-bat\u0131 ekseni 8,4 km, kuzey-g\u00fcney ekseni 7,2 km olan elips bi\u00e7imli kalderan\u0131n kuzeyinde <strong>Sivritepe (2.935 m)<\/strong>, do\u011fusunda <strong>Do\u011fu Nemrut Tepesi (2.625 m)<\/strong>, g\u00fcneyinde <strong>Tursuktepe (2.828 m)<\/strong> ve bat\u0131s\u0131nda <strong>Nemrut Da\u011f\u0131 Tepesi (2.801 m)<\/strong> y\u00fckselmektedir.<\/p>\n<p>Nemrut Da\u011f\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki jeomorfolojik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc jeolojik \u00e7a\u011flarda ba\u015flay\u0131p tarihsel \u00e7a\u011flarda da devam eden p\u00fcsk\u00fcrmeler sonucunda alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tarihsel kay\u0131tlarda Nemrut Da\u011f\u0131&#8217;n\u0131n en son <strong>1441 y\u0131l\u0131nda<\/strong> p\u00fcsk\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc belirtilse de yeni ara\u015ft\u0131rmalardan elde edilen bulgulara dayanarak <strong>1443 y\u0131l\u0131nda<\/strong> da bir p\u00fcsk\u00fcrmenin meydana geldi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131n tepesinde yer alan, T\u00fcrkiye&#8217;nin en b\u00fcy\u00fck krater g\u00f6l\u00fc olan, yar\u0131may bi\u00e7imindeki ve tatl\u0131 sulu <strong>Nemrut G\u00f6l\u00fc<\/strong>, yakla\u015f\u0131k 12 km\u00b2&#8217;lik bir alan\u0131 kaplamaktad\u0131r. G\u00f6l\u00fcn deniz y\u00fczeyinden y\u00fcksekli\u011fi 2.247 metre, en derin yeri ise yakla\u015f\u0131k 150 metredir. Uzunlu\u011fu 600 metre, geni\u015fli\u011fi ise 500 metredir.<\/p>\n<p>Derinli\u011fi 7\u20138 metre olan kuzeydeki <strong>Il\u0131g\u00f6l&#8217;\u00fcn<\/strong> kuzeybat\u0131 kenar\u0131ndan s\u0131cak su kaynaklar\u0131 \u00e7\u0131kmakta, g\u00fcneydo\u011fusundaki kayal\u0131k yama\u00e7tan ise su buhar\u0131 ve karbondioksit gaz\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. G\u00f6ltepe&#8217;nin do\u011fusunda yer alan elips bi\u00e7imli k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6l\u00fcn deniz y\u00fczeyinden y\u00fcksekli\u011fi ise 2.285 metredir.<\/p>\n<h3>Nemrut Da\u011f\u0131&#8217;n\u0131n Bitki \u00d6rt\u00fcs\u00fc ve Do\u011fal Zenginli\u011fi<\/h3>\n<p>Nemrut Da\u011f\u0131, y\u00f6renin \u00f6nemli turizm merkezlerinin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Burada yeti\u015fen endemik bitkiler ve baz\u0131lar\u0131 yaln\u0131zca bu b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc olan ku\u015f t\u00fcrleriyle de dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n<p>Nemrut Da\u011f\u0131, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc bak\u0131m\u0131ndan da ilgi \u00e7ekici bir \u00f6zellik g\u00f6stermektedir. Da\u011fda <strong>Titrek Kavak, Me\u015fe (Quercus sp.) ve Hu\u015f (Betula sp.)<\/strong> t\u00fcr\u00fc a\u011fa\u00e7 topluluklar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kraterin i\u00e7i de endemik bitki t\u00fcrlerinin bulundu\u011fu \u00f6nemli bir aland\u0131r. Bir ku\u015f bilimci (do\u011fa ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131) taraf\u0131ndan ke\u015ffedilen ve kendi ismiyle an\u0131lan <strong>&#8220;Sarmustahtayan\u0131&#8221;<\/strong> adl\u0131 bitkinin (me\u015fe \u00e7e\u015fidi) d\u00fcnyada sadece burada bulundu\u011fu belirtilmektedir.<\/p>\n<p>Di\u011fer bir endemik t\u00fcr olan <strong>&#8220;D\u00fc\u011f\u00fcn \u00c7i\u00e7e\u011fi&#8221; (Ranunculus)<\/strong> yine buraya \u00f6zg\u00fc bitkiler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Genel bitki t\u00fcrleri aras\u0131nda ise \u00e7e\u015fitli orkideler (<strong>Orchis umbrosa, Orchis caucasica, Orchis punctulorum ve Epipactis latifolia<\/strong>), laleler ve otsu step t\u00fcr\u00fc bitkiler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>G\u00fcroymak&#8217;\u0131n Tarihi ve Turizm Potansiyeli<\/h3>\n<p>G\u00fcroymak&#8217;a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, turizm potansiyeli bak\u0131m\u0131ndan fazla zengin olmasa bile, G\u00fcroymak\u2013Tatvan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde bulunan <strong>Nemrut Da\u011f\u0131 ve Krater G\u00f6l\u00fc<\/strong>, e\u015fsiz bir g\u00fczelli\u011fe sahip olup turizm ve turistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ideal bir do\u011fa harikas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>E\u015fsiz g\u00fczelli\u011fe sahip Nemrut Da\u011f\u0131 ve Krater G\u00f6l\u00fc; benzeri bulunmayan tatl\u0131 su g\u00f6lleri ve e\u015fsiz do\u011fas\u0131yla bir do\u011fa harikas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmekte ve bilinmektedir.<\/p>\n<p>Ancak il\u00e7enin detayl\u0131 bir \u015fekilde tan\u0131t\u0131lmamas\u0131 nedeniyle mevcut g\u00fczelli\u011fi uzun s\u00fcre yeterince \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lamam\u0131\u015f, e\u015fsiz bir g\u00fczelli\u011fe sahip Nemrut Da\u011f\u0131 ve Krater G\u00f6l\u00fc yayg\u0131n bir \u015fekilde bilinmemi\u015ftir. Son y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar ve ke\u015fifler sayesinde Nemrut Da\u011f\u0131 ve Krater G\u00f6l\u00fc geni\u015f \u00e7apta ilgi g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015f, do\u011fan\u0131n gizeminde sakl\u0131 olan bu e\u015fsiz g\u00fczellik daha geni\u015f kesimler taraf\u0131ndan fark edilmi\u015ftir.<\/p>\n<h3>Tarihi \u0130pek Yolu ve Tarihi Kal\u0131nt\u0131lar<\/h3>\n<p>Y\u00f6re, tarihi <strong>\u0130pek Yolu<\/strong> \u00fczerinde yer almakta olup, de\u011fi\u015fik uygarl\u0131klara ait izleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fta G\u00fcroymak&#8217;\u0131n <strong>K\u00fcmbet Mahallesi&#8217;nde<\/strong> bulunan Sel\u00e7uklu d\u00f6nemine ait <strong>Kalender Baba T\u00fcrbesi<\/strong> olmak \u00fczere; A\u015fa\u011f\u0131 Kolba\u015f\u0131, Yukar\u0131 Kolba\u015f\u0131 ve Kaleli k\u00f6ylerinde Sel\u00e7uklu d\u00f6nemine ait mezar ta\u015flar\u0131 ve bunlar\u0131n yan\u0131nda t\u00fcrbeler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>De\u011firmen k\u00f6y\u00fcnde<\/strong> bulunan kilise ve gizli b\u00f6lme ma\u011faralar, ge\u00e7mi\u015f tarih d\u00f6nemlerinde Hristiyan mezheplerine tabi kavimlerin ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok tarihi kal\u0131nt\u0131n\u0131n ve ge\u00e7mi\u015fe dair izlerin korunmamas\u0131 nedeniyle yok oldu\u011fu, halen var olanlar\u0131n ise yok olma a\u015famas\u0131na geldi\u011fi tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Kaleli k\u00f6y\u00fcndeki Babir-i Kal T\u00fcrbesi<\/strong> ile il\u00e7e merkezinde bulunan <strong>\u015eeyh Ahmed ve \u015eeyh Abdurrahman Da\u011f\u0131 T\u00fcrbeleri<\/strong>, \u0130slam uygarl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemine ait \u015fahsiyetlere ev sahipli\u011fi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code><\/code><\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6nceleri \u00c7ukur ad\u0131 verilen ve daha sonra Nor\u015fin ad\u0131n\u0131 alan bir yerle\u015fim merkezinin bulundu\u011fu, bilahare b\u00fcy\u00fcyerek G\u00fcroymak \u0130l\u00e7esi&#8217;ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bilinmektedir. B\u00f6lgenin genel tarihinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, il\u00e7enin bulundu\u011fu topraklar; Hititler, Urartular, Persler, Makedonya Krall\u0131\u011f\u0131, Selefke Krall\u0131\u011f\u0131, Nesati Devleti, Roma \u0130mparatorlu\u011fu, Mervaniler, Dilma\u00e7o\u011flu Beyli\u011fi, S\u00f6kmeniler Beyli\u011fi, \u015eerefhanlar, Osmanl\u0131lar ve Ruslar\u0131n h\u00e2kimiyetinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcroymak \u0130l\u00e7esi, 04.07.1987 tarih ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":229,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[53,92,62],"class_list":["post-599","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guroymak-norsin-hakkinda","tag-guroymak","tag-guroymak-tarihi","tag-norsin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/599","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=599"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/599\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":602,"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/599\/revisions\/602"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=599"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=599"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--groymakhaber-dlb.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=599"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}