İnsanlar neden trafik kurallarını önemsemiyor?
Her gün aynı caddelerde, aynı kavşaklarda, aynı yollarda birbirimizin hayatına dokunuyoruz. Aynı ilçede yaşıyor, aynı sokaklardan geçiyor, aynı kaldırımları kullanıyor, aynı ışıklarda bekliyoruz.
Ama nedense kurallar söz konusu olduğunda hepimizin kendisine göre bir hesabı var.
Kırmızı ışıkta beklemek birkaç saniye sürüyor diye geçiyoruz.
Yaya geçidinde durmamız gerekirken hızımızı kesmiyoruz.
Park edilmemesi gereken yere aracımızı bırakıyoruz.
Çift sıra park ediyor, yolu daraltıyor, sonra da “Ne olacak ki?” diyoruz.
Bir başkası aynı şeyi yaptığında ise öfkeleniyoruz.
İşte asıl mesele tam da burada başlıyor.
Kendine yapılan kuralsız davranışı kınayan insanoğlu neden başka insanların yadırgadığını bizzat kendisi yapıyor?
Bunu hepimizin kendisine sorması gerekiyor.
Çünkü başkasının yaptığı yanlış, yanlış da bizim yaptığımız neden “mecburiyet” oluyor?
Biz geç kaldığımızda kırmızı ışıkta geçmek neden normal?
Bizim işimiz acil olduğunda kaldırıma araç bırakmak neden kabul edilebilir?
Bizim acelemiz olduğunda önümüzdeki aracı sıkıştırmak neden mazur görülebilir?
Ama aynı davranış bize yapıldığında neden bir anda adalet, saygı ve insanlık aklımıza geliyor?
Belki de problem trafik kurallarında değil.
Problem, kuralları yalnızca başkalarının uyması gereken şeyler olarak görmemizde.
Güroymak’ta hepimiz birbirimizi tanıyoruz
Güroymak küçük bir yer.
Birbirimizi tanıyoruz.
Kimin hangi mahallede yaşadığını, hangi aracın kime ait olduğunu, kimin nerede çalıştığını çoğu zaman biliyoruz.
Buna rağmen trafikte birbirimize karşı gösterdiğimiz sabırsızlık, tahammülsüzlük ve saygısızlık bazen şaşırtıcı boyutlara ulaşabiliyor.
Birbirimizi tanıyor olmak, birbirimizin hakkına saygı göstermemizi gerektirmez mi?
Bir ilçede yaşamanın en güzel taraflarından biri insanların birbirine yakın olmasıdır.
Ama bu yakınlık, “Nasıl olsa birbirimizi tanıyoruz.” rahatlığına dönüştüğünde kuralların anlamı kayboluyor.
Tanıdığımız birinin önüne geçiyoruz.
Tanımadığımız birinin önüne geçildiğinde ise tepki gösteriyoruz.
Kendi aracımızı istediğimiz yere bırakıyoruz.
Başkasının aracı yolumuzu kapattığında sinirleniyoruz.
Kendi hatamıza mazeret buluyoruz.
Başkasının hatasına ise hüküm veriyoruz.
Oysa adalet, insanın kendisine uyguladığı ölçüyle başkasına uyguladığı ölçünün aynı olmasıdır.
Trafikte direksiyonun başında aslında kendimizi gösteriyoruz
Bir insanın nasıl biri olduğunu anlamak için bazen uzun uzun konuşmasına gerek yoktur.
Direksiyon başındaki davranışına bakmak yeterlidir.
Sabırlı mı?
Tahammüllü mü?
Yayaya saygılı mı?
Yaşlı bir insan karşıdan karşıya geçerken bekleyebiliyor mu?
Ambulans geldiğinde yol açabiliyor mu?
Kendisinden önce başkasının hakkını düşünebiliyor mu?
Bunlar yalnızca trafik davranışları değildir.
Bunlar insanın karakterinden izler taşır.
Çünkü trafik, insanların birbirine karşı gerçek tavrını ortaya çıkaran alanlardan biridir.
Kimse bizi tanımıyor olabilir.
Kimse bizi izlemiyor olabilir.
Polis orada olmayabilir.
Kamera bizi görmüyor olabilir.
Ama biz yine de doğru olanı yapıyorsak, işte o zaman kurala gerçekten inanıyoruz demektir.
“Bir şey olmaz” dediğimiz şey, bir gün her şey olabilir
Trafikte en tehlikeli cümlelerden biri belki de şudur:
“Bir şey olmaz.”
Oysa hayatın en büyük acıları çoğu zaman insanların “bir şey olmaz” dediği anlarda ortaya çıkıyor.
Bir saniyelik dikkatsizlik…
Biraz fazla hız…
Bir kırmızı ışık…
Bir telefon görüşmesi…
Bir mesaj…
Bir hatalı sollama…
Bir “ben geçerim” düşüncesi…
Sonra hayatın geri kalanını değiştiren bir kaza.
O noktadan sonra ne zamanın, ne acele etmenin, ne de “bir şey olmaz” demenin hiçbir anlamı kalıyor.
Çünkü trafikte yaptığımız her hata yalnızca bizi ilgilendirmiyor.
Karşımızdaki insanın hayatına da dokunuyor.
Peki biz neyi bekliyoruz?
Daha fazla ceza mı?
Daha fazla trafik polisi mi?
Daha fazla kamera mı?
Daha fazla denetim mi?
Elbette denetim olmalı.
Kurallar uygulanmalı.
Gerektiğinde cezalar kesilmeli.
Fakat hiçbir polis memuru insanın vicdanının başında nöbet tutamaz.
Hiçbir kamera insanın zihninin içine yerleştirilemez.
Asıl denetim insanın kendi içerisinde başlamalıdır.
Çünkü kuralların olmadığı yerde değil, kuralların olduğu halde uygulanmadığı yerde toplum düzeni bozulur.
Ve bir toplumun düzeni, yalnızca devletin koyduğu kurallarla değil, insanların o kurallara gösterdiği saygıyla ayakta kalır.
Önce kendimize bakalım
Belki de artık başkasını suçlamadan önce kendimize bakmanın zamanı gelmiştir.
“Güroymak’ta insanlar neden böyle?”
demeden önce,
“Ben nasılım?”
diye sormamız gerekiyor.
“Kimse trafik kurallarına uymuyor.”
demeden önce,
“Ben uyuyor muyum?”
diye düşünmeliyiz.
Çünkü toplum dediğimiz şey, bizden ayrı bir şey değil.
Toplum biziz.
Trafikte gördüğümüz sürücü de biziz.
Yaya da biziz.
Kuralı ihlal eden de biziz.
Kural ihlal edildiğinde şikâyet eden de biziz.
Bu nedenle değişmesini istediğimiz şeyi önce kendimizde değiştirmeden başkasından beklemek, sadece beklemekten ibarettir.
Son söz
Trafik kuralları yalnızca araçların nasıl hareket edeceğini belirlemek için konulmadı.
Aslında bize birbirimize nasıl davranmamız gerektiğini de hatırlatıyor.
Birbirimizin hakkına saygı duymayı…
Birbirimizin hayatını önemsemeyi…
Birbirimizin zamanını çalmamayı…
Ve en önemlisi, kendimize yapılmasını istemediğimiz bir davranışı başkasına yapmamayı…
Çünkü insanın gerçek sınavı, başkasının yaptığı yanlışı görmek değil; aynı yanlışın kendisi için de mümkün olduğu anda onu yapmamaktır.
Kendine yapılan kuralsız davranışı kınayan insanoğlu neden başka insanların yadırgadığını bizzat kendisi yapıyor?
Belki de bu sorunun cevabını başkalarında değil, aynada aramalıyız.
Çünkü bazen şikâyet ettiğimiz trafik, aslında içinde bulunduğumuz toplumun küçük bir aynasıdır.
Ve o aynada gördüğümüz şey hoşumuza gitmiyorsa, değiştirmemiz gereken ilk kişi karşımızdaki değil, kendimiziz.
Güroymak Haber – Editörün Yazısı
